Ανακοίνωση σχετικά με πρόσφατο δυσφημιστικό και αναληθές ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθμού Alpha

Θεσσαλονίκη 30-10-2019,

Σε ρεπορτάζ που παρουσιάσθηκε στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Alpha στις 25 Οκτωβρίου 2019 και τιτλοφορείτο «Φάμπρικα με τους μετανάστες – καταγγελίες για κυκλώματα δικηγόρων», παρουσιάσθηκε ως αποτέλεσμα έρευνας του τηλεοπτικού σταθμού, η «αποκάλυψη δράσης κάποιων δικηγόρων που με τερτίπια και έναντι αδράς αμοιβής προτείνουν λύσεις σε αλλοδαπούς που κινδυνεύουν να μην πάρουν άσυλο». Το συγκεκριμένο μάλιστα ρεπορτάζ παρουσιάσθηκε σε συνέχεια θέματος που αφορούσε την είδηση εξάρθρωσης κυκλώματος που διακινούσε πλαστά νομιμοποιητικά έγγραφα και κατόπιν αναφοράς σε είδηση διακίνησης πλαστών γνωματεύσεων ιατρών για την απόδειξη ευαλωτότητας αιτούντων διεθνή προστασία. Κατά συνέπεια, δημιουργείται στο κοινό η εύλογη εντύπωση ότι η δράση δικηγόρων αποτελεί οργάνωση, λειτουργούσα είτε σε συνάρτηση με τις προηγούμενες δύο είτε αυτόνομα, αλλά πάντως με τρόπο παράνομο και εγκληματικό.

Το ρεπορτάζ αναφέρει «κύκλωμα δικηγόρων που βρίσκουν παραθυράκια και δίνουν άσυλο σε πρόσωπα που δεν το δικαιούνται». Προχωρά σε παρουσίαση αποσπασμάτων συνεντεύξεων πολιτών τρίτων χωρών, οι οποίοι αναφέρουν χρηματικά ποσά ως αμοιβές που ζητήθηκαν από δικηγόρους, χωρίς να έχουν αποτελέσματα. Εν συνεχεία ο δημοσιογράφος αναφέρει ότι «οι εν λόγω δικηγόροι συμβουλεύουν τους αλλοδαπούς να μην παρουσιάζονται στο δικαστήριο, να δηλώνουν αγνώστου διαμονής, ώστε αν χαθεί η υπόθεση να μην ξεκινούν οι διαδικασίες απέλασης» και καταλήγει, αναφερόμενος στο προτεινόμενο νομοσχέδιο του Υπ. Προστασίας του Πολίτη, ότι «πλέον για την εκδίκαση υπόθεσης ασύλου, ο αλλοδαπός θα πρέπει να είναι παρών».

Όσον αφορά στο περιεχόμενο του ρεπορτάζ, είναι κατ’ αρχάς απολύτως αναληθές αφού παρουσιάζει εσφαλμένες ή και ψευδείς πληροφορίες. Συγκεκριμένα, είναι προφανές ότι το δικαίωμα παράστασης σε οποιαδήποτε διαδικασία με δικηγόρο, διασφαλίζει την καλύτερη υπεράσπιση των δικαιωμάτων του πολίτη. Ασφαλώς, ο δικηγόρος δεν δημιουργεί νέα δικαιώματα, τα οποία θεμελιώνονται μόνο από το εθνικό και διεθνές δίκαιο, ούτε φυσικά «βρίσκει παραθυράκια», δεδομένου ότι τυχόν εξαιρέσεις από γενικούς κανόνες υφίστανται για συγκεκριμένους λόγους. Σε κάθε περίπτωση, επί των αιτημάτων αποφαίνεται η αρχή (διοίκηση, δικαστήριο) και όχι ο δικηγόρος. Είναι άρα αδύνατο αφενός να εγγυηθεί δικηγόρος το αποτέλεσμα των ενεργειών του και αφετέρου να χορηγήσει άσυλο σε «πρόσωπα που δεν το δικαιούνται». Άλλωστε, στο σημείο αυτό το ρεπορτάζ υποπίπτει σε εσωτερική αντίφαση, καθώς οι ερωτηθέντες πολίτες δηλώνουν ότι αν και επιχείρησαν να αναγνωρισθούν ως πρόσφυγες, απέτυχαν. Τέλος, είναι απόλυτα ανακριβής η πληροφορία που μεταδόθηκε ότι δικηγόροι συμβουλεύουν αλλοδαπούς να μην εμφανιστούν στο δικαστήριο και να δηλώνουν αγνώστου διαμονής για να μην ξεκινούν οι διαδικασίες απέλασης. Η διαδικασία αναγνώρισης διεθνούς προστασίας απαιτεί αυτοπρόσωπη παρουσία του αιτούντος, σε περίπτωση δε απουσίας του χωρίς προηγούμενη ενημέρωση (και χορήγηση νέας ημερομηνίας), διακόπτεται. Εξαίρεση εισάγει το ισχύον νομικό πλαίσιο στην εξέταση τυχόν προσφυγής ενώπιον της αρμόδιας Αρχής Προσφυγών, όπου ο αιτών δεν έχει δικαίωμα να εμφανιστεί (εκτός αν το ζητήσει για ειδικό λόγο). Η διαδικασία στην Αρχή Προσφυγών, αν και παρουσιάζεται ως «δικαστήριο», φυσικά δεν είναι. Τέλος, απολύτως ανακριβής είναι και η αναφορά στο ότι η έλλειψη αυτοπρόσωπης παρουσίας σε κάποιο στάδιο κωλύει την διαδικασία επιστροφής. Σημειωτέον δε, ότι η έλλειψη μόνιμης διαμονής θεωρείται λόγος συνέχισης της διοικητικής κράτησης σε περιπτώσεις σύλληψης παράτυπα διαμένοντος αλλοδαπού και όχι φυσικά ευνοϊκότερης μεταχείρισής του. Όλα τα ανωτέρω δημιουργούν ψευδείς και παραπλανητικές εντυπώσεις σε πολίτες ανά την επικράτεια τόσο για την διαδικασία αναγνώρισης διεθνούς προστασίας όσο και για τον ρόλο και τις αρμοδιότητες των δικηγόρων.

Εκτός όμως από ανακριβές το εν λόγω ρεπορτάζ είναι ιδιαίτερα απαξιωτικό και δυσφημιστικό για το δικηγορικό επάγγελμα και τους δικηγόρους, οι οποίοι εκ του νόμου είναι άμισθοι δημόσιοι λειτουργοί. Η τοποθέτηση του ρεπορτάζ που αφορά στην παροχή δικηγορικών υπηρεσιών στο ίδιο θέμα με εγκληματικές οργανώσεις, η γενικόλογη αναφορά σε «αδρά αμοιβή», χωρίς να παρουσιάζονται οι ενέργειες τις οποίες ένας δικηγόρος πρέπει να διεκπεραιώσει στα πλαίσια μιας διαδικασίας με πολλά στάδια και αντίξοες συνθήκες και η χρήση λέξεων όπως «τερτίπια» και «παραθυράκια», υποβιβάζει το επάγγελμα και δημιουργεί αρνητική εικόνα στους ακροατές για τους επαγγελματίες ενός ολόκληρου κλάδου. Σημειωτέον, ότι το ρεπορτάζ παραλείπει να ζητήσει την γνώμη δικηγόρου, με αποτέλεσμα πέραν των εσφαλμένων και εσωτερικά αντιφατικών πληροφοριών που μεταδίδει, να πάσχει και από προφανή μεροληψία.

Σε κάθε περίπτωση, ως Ένωση είμαστε αντίθετοι στην επιχειρούμενη συρρίκνωση των διαδικαστικών και ουσιαστικών δικαιωμάτων των αιτούντων διεθνή προστασία, μέρος της οποίας είναι και η εκπροσώπηση των πολιτών από δικηγόρο και έχουμε καταγγείλει περιπτώσεις εξαπάτησης ή εκμετάλλευσης πολιτών, λόγος για τον οποίο έχουμε βγάλει και σχετική ανακοίνωση όπου καταγγέλλονται φαινόμενα αντιποίησης και προτρέπονται οι πολίτες να ζητούν τα στοιχεία του δικηγόρου.

Κατά συνέπεια, η Ένωσή μας προχώρησε στην αποστολή εξωδίκου προς τον εν λόγω τηλεοπτικό σταθμό απαιτώντας την άμεση ανάκληση του συγκεκριμένου ρεπορτάζ και την παράληψη παρόμοιας συμπεριφοράς στο μέλλον, επιφυλασσόμενη για κάθε νόμιμο δικαίωμα. Πέραν τούτου, η Ένωση εισήγαγε το ζήτημα και ενώπιον του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης για να ασκήσει τις νόμιμες αρμοδιότητές του προς τον σκοπό της προστασίας της αξιοπρέπειας του κλάδου και αποκαστάστασης της αλήθειας. Αναφορά θα υποβληθεί και ενώπιον του Εθνικού Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου.

Για το ΔΣ της ΕΑΝΔιΘ

Η Πρόεδρος………………………………….Η Γραμματέας

Κατερίνα Τσιαμπέρα……………………………Ελένη Χατζηγιάννη